Κυριακή, 29 Μαρτίου 2015

Ο μύθος της εξειδίκευσης

του Ρικάρντο Χάουσμαν στο project syndicate.
(παρουσιάσθηκε στα Ελληνικά στο Προοδευτική Πολιτική).





Μερικές ιδέες μοιάζουν εμπνευσμένες. 'Αλλες μοιάζουν τόσο προφανείς, που δύσκολα τολμάς να τις αμφισβητήσεις. Η ισχύς τους έγκειται στο ότι έχουν πολλές μη προφανείς επιπτώσεις.
Αναπλαισιώνουν τον τρόπο σκέψης μας, την κοσμοθεωρία και τον τρόπο που αποφασίζουμε να δρούμε στα πράγματα.

Μια τέτοια ιδέα είναι πως οι πόλεις, οι περιοχές και οι χώρες θα πρέπει να εξειδικεύονται. Μιας που δεν είναι δυνατό να τα καταφέρνουν καλά όλα, χρειάζεται να συγκεντρωθούν σε αυτά στα οποία είναι καλύτεροι -ήτοι στα «συγκριτικά πλεονεκτήματά» τους. Μερικά πράγματα, που τα κάνουν πολύ καλά, μπορούν να τα ανταλλάσσουν με πράγματα που τα κάνουν καλά αλλού, και να αξιοποιούν τα κέρδη από τη συναλλαγή αυτή.

Αλλά ακόμα και ιδέες που μοιάζουν αυτονόητες ή εμπνευσμένες, μπορεί να είναι λανθασμένες ή επικίνδυνες. Όπως συμβαίνει συχνά, μπελάδες δεν σου προκαλούν αυτά που δεν ξέρεις, αλλά αυτά που νομίζεις -λανθασμένα- πως τα ξέρεις. Και η ιδέα πως οι πόλεις και οι χώρες πρέπει να εξειδικεύονται, και πως άρα θα πρέπει να εξειδικεύονται, είναι μια πολύ λανθασμένη και επικίνδυνη ιδέα.
Eν όψει , έργο του Tosa Mitsuoki

Όταν μια ιδέα είναι ταυτόχρονα εμπνευσμένη και λάθος, αυτό συχνά συμβαίνει διότι είναι σωστή ως προς κάποιες πλευρές της, και όχι στις πλευρές που είναι οι σημαντικές στην εφαρμογή της.
Ναι,ο κόσμος εξειδικεύεται και πρέπει να εξειδικεύεται. Όλοι επωφελούνται αν είμαστε καλοί σε διάφορα πράγματα και ανταλλάσσουμε την τεχνογνωσία μας με άλλους. Σπάνια π.χ. ένας οδοντίατρος είναι ταυτόχρονα και δικηγόρος.

Αλλά η εξειδίκευση στο ατομικό επίπεδο οδηγεί σε ποικιλομορφία σε ένα ανώτερο επίπεδο.Ακριβώς επειδή τα άτομα και οι επιχειρήσεις εξειδικεύονται, οι πόλεις και τα κράτη οφείλουν να είναι ποικιλόμορφα.

Σκεφτείτε ένα αγροτικό ιατρείο κι ένα μεγάλο νοσοκομείο. Στο πρώτο πιθανότατα υπηρετεί ένας παθολόγος, που μπορεί να παράσχει μικρό εύρος υπηρεσιών. Στο δεύτερο, έχουμε εξειδικευμένους ιατρούς σε διάφορους τομείς (ογκολογία, καρδιολογία, νευρολογία κ.λπ) που επιτρέπουν στο νοσοκομείο τους να παράσχει μεγάλο εύρος παροχών υγείας. Η εξειδίκευση των ιατρών οδηγεί σε διαφοροποίηση των νοσοκομειακών υπηρεσιών.

Η εξειδίκευση των ατόμων οδηγεί σε διαφοροποίηση στο επίπεδο της πόλης. Οι μεγαλύτερες πόλεις είναι πιο διαφοροποιημένες από τις μικρότερες πόλεις. Μεταξύ πόλεων με ανάλογο πληθυσμό (π.χ. το Σαλβαδόρ και η Κουριτίμπα στη Βραζιλία ή η Γκουανταλαχάρα και το Μοντερέι στο Μεξικό) οι πιο διαφοροποιημένες πόλεις είναι πλουσιότερες από τις λιγότερο διαφοροποιημένες πόλεις. Τείνουν να αναπτύσσονται ταχύτερα, και να διαφοροποιούνται κι άλλο, όχι μόνο διότι διαθέτουν μια μεγαλύτερη εσωτερική αγορά, αλλά και διότι έχουν μεγαλύτερη ποικιλία σε όσα μπορούν να πουλήσουν σε άλλες πόλεις ή κράτη.

Ό,τι είναι αληθές στο επίπεδο των πόλεων, είναι ακόμα πιο οφθαλμοφανές στο επίπεδο των κρατών και των χωρών: η Ολλανδία, η Χιλή και το Καμερούν έχουν ανάλογο πληθυσμό, αλλά η Ολλανδία είναι δύο φορές πλουσιότερη από τη Χιλή που είναι δέκα φορές πλουσιότερη από το Καμερούν. Αν κοιτάξουμε τις εξαγωγές τους, θα διαπιστώσουμε πως η Ολλανδία είναι τρεις φορές πιο διαφοροποιημένη από τη Χιλή που είναι τρεις φορές πιο διαφοροποιημένη από το Καμερούν.

Όπως οι συνεργάτες μου και εγώ πρόσφατα επιχειρηματολογήσαμε, αυτό μπορούμε να το κατανοήσουμε αν δούμε τις επιχειρήσεις ως κομμάτια τεχνογνωσίας, όπως ακριβώς τα γράμματα, που σχηματίζουν λέξεις. Όσο περισσότερα γράμματα έχουμε, τόσο περισσότερες και μακρύτερες λέξεις μπορούμε να φτιάξουμε. Όσο περισσότερη τεχνογνωσία είναι διαθέσιμη, τόσο περισσότερες επιχειρήσεις στηρίζονται και τόσο πιο περίπλοκες μπορούν να γίνουν αυτές.

Οι πόλεις είναι μέρη όπου συνυπάρχουν άνθρωποι που έχουν εξειδικευθεί σε διάφορους κλάδους επιτρέποντας τις επιχειρήσεις να συνδυάζουν τις τεχνογνωσίες τους. Τα πλούσια κράτη χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη διαφοροποίηση στις ικανότητες και υποστηρίζουν μεγαλύτερη ποικιλία επιχειρήσεων με μεγαλύτερες ευκαιρίες απασχόλησης σε ειδικότητες διαφόρων ειδών.

Στη διαδικασία της ανάπτυξης, οι πόλεις, οι περιφέρειες και τα κράτη δεν εξειδικεύονται· διαφοροποιούνται. Εξελίσσονται, και από εκεί που υποστήριζαν λίγες απλές επαγγελματικές δραστηριότητες, μπορούν πια να το κάνουν για πολύ διαφορετικότερες και πιο περίπλοκες επιχειρήσεις. Αυτό σημαίνει πως εμφανίζονται πιο περίπλοκα προβλήματα συντονισμού, καθώς μια νέα επιχείρηση σε μια πόλη δεν βρίσκει εύκολα έμπειρο προσωπικό ή εξειδικευμένους συνεργάτες. Αλλά οι πολιτικοί μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην επίλυση αυτών των προβλημάτων.

Αυτό είναι που καθιστά τόσο επικίνδυνη την ιδέα πως οι πόλεις, οι περιφέρειες ή τα κράτη πρέπει να εξειδικευτούν όπου φαίνεται να διαθέτουν συγκριτικό πλεονέκτημα. Ο αυτοπεριορισμός τους στις λίγες δραστηριότητες όπου θεωρούν πως υπερέχουν, τελικά μειώνει την ποικιλομορφία των ικανοτήτων (τα «γράμματα») που διαθέτουν. Το ζήτημα δεν είναι να επιλεγούν λίγοι «πρωταθλητές» ανάμεσα στις υφιστάμενες επιχειρήσεις, αλλά μάλλον να υπάρξουν όσο το δυνατό περισσότεροι νικητές, διευρύνοντας το επιχειρηματικό οικοσύστημα και την ικανότητα να «θραφούν» νέες επαγγελματικές δραστηριότητες.

Αυτό είναι ακόμα σημαντικότερο σήμερα, που η παγκοσμιοποίηση των αλυσίδων συνεργασίας αποσυναρμολογεί τις παραδοσιακές σχέσεις παρόχων-πελατών. Οι πόλεις και οι χώρες θα έκαναν λάθος αν αποδέχονταν να αυτοπεριοριστούν σε λίγους «θύλακες» και να επικεντρωθούν στην περιοχή τους, όπως τόσο πολλοί τις συμβουλεύουν. Αντιθέτως θα χρειαστεί να προσπαθήσουν να συμμετάσχουν σε όσο το δυνατό περισσότερες αλυσίδες παραγωγής υπεραξίας μπορούν, πράγμα που προϋποθέτει τη συνεργασία με άλλες υφιστάμενες επιχειρήσεις και την αξιοποίηση της τεχνογνωσίας τους ώστε να επεκταθούν και να προσαρμοστούν σε νέες ανάγκες.

Ο ανταγωνισμός αναπόφευκτα τείνει να θέτει εκτός μάχης τις λιγότερο αποτελεσματικές επιχειρήσεις και τους μη ανταγωνιστικούς κλάδους. Δουλειά των πολιτικών δεν είναι να παρατείνουν την επιθανάτιο αγωνία τους. Δουλειά τους είναι να εντοπίζουν πώς να βελτιώνουν την παραγωγικότητα και να εμπλουτίζουν την οικονομία της περιοχής τους με νέες δραστηριότητες και παραγωγικές ικανότητες, κάνοντας το όλον μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών του.



Ο Ricardo Hausman είναι καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, πρώην υπουργός της Βενεζουέλα



Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015

William Turner, 1843

  • Η Mary Somerville (1780 –1872), μια συγγραφέας-επιστήμων από την Σκωτία, επισκέπτεται τον ζωγράφο William Turner και πραγματοποιεί στο ατελιέ του, το πείραμα για το οποίο έγινε γνωστή: Αναλύει με ένα πρίσμα ηλιακό φως και ρίχνει το ιώδες φως σε μια μεταλλική βελόνα. Το αποτέλεσμα είναι η βελόνα να αποκτήσει μαγνητικές ιδιότητες. Επισημαίνει μάλιστα πως αν χρησιμοποιηθεί το κόκκινο ή κάποιο άλλο χρώμα του φάσματος, τότε η βελόνα δεν μαγνητίζεται.





William Turner, Light and Colour (Goethe's Theory), 1843. Oil on canvas, 78.5 cm × 78.5 cm, Tate Britain, London.



  • Λέγεται ότι στον πίνακά του, «Ο Οδυσσέας χλευάζει τον Πολύφημο» (1829), ο Turner επηρεασμένος από την θεωρία της «μαγνητικής δύναμης» των ιωδών ακτίνων, εμφανίζει το ιώδες χρώμα να «έλκεται» προς τα βόρεια, όπως ακριβώς και η βελόνα της μαγνητικής πυξίδας.





  • Πρόκειται για το πείραμα που ανακοινώθηκε το 1826 στην Βασιλική Εταιρείατου Λονδίνου με τίτλο «On the Magnetic Properties of the Violet Rays of the Solar Spectrum» [Μ. Somerville, Philosophical Transactions of the Royal Society of London, Vol. 116, No. 1/3 (1826), pp. 132-139]. Η εργασία της παρουσιάστηκε από τον σύζυγό της, δεδομένου ότι οι γυναίκες δεν είχαν το δικαίωμα να συμμετέχουν στις συνεδριάσεις της Εταιρείας. Η Somerville ουσιαστικά επανέλαβε το πείραμα που πρώτος εκτέλεσε ο Carlo Luigi Morichini στη Ρώμη το 1813, χρησιμοποιώντας μια βελόνα ραπτικής μήκους μιας ίντσας.


Glass prism formerly belonging to the Herschel family and now in the collection of the National Maritime Museum. Prisms like this can split sunlight into its constituent spectrum of colours, and Mary Somerville would have made use of similar equipment for her experiments on violet light.



Τελικά η πολυμαθής συγγραφέας Somerville απέσυρε τον ισχυρισμό της ότι ιώδεις ακτίνες μαγνητίζουν μια ατσάλινη βελόνα, όταν οι επαναλήψεις του πειράματός της απέτυχαν να δώσουν το ίδιο αποτέλεσμα, όπως άλλωστε θα έκανε κάθε επιστήμονας μπροστά σε νέα και ακριβέστερα πειραματικά αποτελέσματα.




Παρασκευή, 27 Μαρτίου 2015

Η περίπτωση Φρ. Μοροζίνη και η καταστροφή του Παρθενώνα






 


Άποψη της Ακρόπολης τη στιγμή της ανατίναξης του 1687 έχει σχεδιαστεί και η πορεία από τις οβίδες .Πρωτότυπος τίτλος Veduta del Cast. d’Acropolis dalla parte di Tramontana, Vue de l’Acropole d’Athènes prise du Nord-Est, dessinée pendant la siege de 1687 par l’ingènieur capitaine Verneda. Χρονολογία έκδοσης 1854.Πρέπει να είναι η ανατύπωση της πιο πάνω εικόνας σε μετέπειτα χρονολογία .Εδώ έχουν προστεθεί και πλόες στο βάθος της εικόνας.

Μία φοβερή έκρηξη κλόνισε από τη ρίζα τον Ιερό Βράχο. Το λεκανοπέδιο της Αττικής χόρεψε όλο σαν από μεγάλο σεισμό. Τεράστιες φλόγες ξεπήδησαν από την κορυφή της Ακρόπολης προς τα ύψη και ο ουρανός της Αττικής φωτίσθηκε με λάμψεις κόκκινες σαν κόλαση. Ο Παρθενώνας σκεπαζόταν από τις φλόγες! Οι θεοί του Ολύμπου γίνονταν κομμάτια και έπεφταν με πάταγο από τους αιθέριους θρόνους τους. Ό ναός της Παλλάδας σωριαζόταν κάτω και τα συντρίμματά του έφτασαν μέχρι των στρατοπέδων των Ενετών!




Μillet Jean Fransois [1814-1875]-[French]



Ρέμπραντ Χάρμενσοον βαν Ρέιν



(Ολλανδικά: Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 15 Ιουλίου 1606 - 4 Οκτωβρίου 1669)




Η Ρώμη ως κέντρο της Αναγεννήσεως


Ή ιταλική Αναγέννηση, στα τέλη του 15ου και στις αρχές του 16ου αιώνος, είχε για κέντρο της την Ρώμη. Οί πάπες της εποχής εκείνης είχαν φιλοδοξήσει να την καταστήσουν κέντρο παγκόσμιας ακτινοβολίας και γι’ αυτό ανέθεσαν σε μεγάλους καλλιτέχνες την διακόσμησή της. Η αρχιτεκτονική έφθασε στον πλέον υψηλό βαθμό της τελειότητος με τονΜπραμάντε, στον οποίο οφείλονται τα σχέδια του ναού του Αγίου Πέτρου. Τον θόλο όμως τον σχεδίασε ένας άλλος μεγάλος καλλιτέχνης, από τους μεγαλύτερους του κόσμου οΜιχαήλ Άγγελος. Ο Μιχαήλ Άγγελος.διακόσμησε ζωγραφικά και τον θόλο της Καπέλλα Σιξτίνα στη Ρώμη και είναι μαζί με τον Λεονάρντο ντα Βίντσι , από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες που ανέδειξε η Αναγέννηση . Συγχρονός τους ήταν και ο Ραφαήλ, που έργα του κοσμούν τις σπουδαιότερες ιταλικές πινακοθήκες . Ο Φρά Μπαρτολομέο , ο Αντρέα ντελ Σάρτο , ο Σεμπαστιάνο ντέλ Πιόμπο και ο Καραβάτζιο, συμπληρώνουν την πλειάδα των μεγάλων ζωγράφων που ανέδειξε η Ρώμη σε μεγάλα ονόματα , με τον Τζορτζόνε, τον Τιτσιάνο (Τισιάνο), τον Τιντορέτο, τον Βερονέζε και τον Κορρέτζιο.



Η καλλιτεχνική αναπαράσταση συνέβαλε στη μετάδοση της γνώσης, και ο καλλιτέχνης, ως διαμεσολαβητής, έπρεπε να διαθέτει βαθιά και ευρεία εξοικείωση με την πραγματικότητα που τον περιέβαλε.

Κέντρα της Αναγεννήσεως.


Η Φλωρεντία και η Βενετία υπήρξαν τα μεγαλύτερα κέντρα ζωγραφικής . Η ζωγραφική της Αναγεννήσεως αρχίζει με τον Μαζάτσιο που άφησε ένα μόνο έργο, τις νωπογραφίες (φρέσκο) του παρεκκλησίου του Μπανκράτσι στην Σάντα Μαρία ντελ Καρμίνε της Φλωρεντίας. Ο Μαζάτσιο
θεωρείται ο πρώτος που προσανατόλισε την ιταλική ζωγραφική προς το πνεύμα της Αναγεννήσεως. Πολλοί ζωγράφοι, όλοι αξιόλογοι, εμφανίστηκαν τότε με σπουδαιότερους τον Φίλιππο Λίππι,, τον Σάντρο Μποτιτσέλι, τον Ντομενίκο Γκιρλαντάιο, τον Πιέτρο Βαννούτσι ή Περουτζίνο, τον Πιέρρο ντέλλα Φραντσέσκα, τον Μιχαήλ Άγγελο, τον Λεονάρντο Ντα Βίντσι κ.α. Η ιταλική όμως ζωγραφική δεν περιορίστηκε μόνο στην Φλωρεντία και γενικά στην Τοσκάνη. Πολλοί ζωγράφοι έζησαν σε άλλες πόλεις και τις επλούτισαν με έργα, τα οποία κινούν ακόμη και σήμερα τον θαυμασμό. Από αυτούς, αναφέρουμε τον Αντρέα Μαντένια, λάτρη της ρωμαϊκής αρχαιότητος , και τον Τζιοβάννι Μπελλίνι, που έζησε στη Βενετία.




Τομάζο Μαζάτσιο (Tommaso Masaccio, 1401 -1428), "H Αγία Τριάδα" (1424-1428), νωπογραφία, Φλωρεντία, εκκλησία Σάντα Μαρία ΝοΒέλα. Προοπτική ανάλυση της σύνθεσης.





Άποψη της Φλωρεντίας (επάνω) και της Βενετίας (κάτω) όπως ήταν εκείνη την περίοδο



...μετά την περσινή σαιζόν, που η κεντρική μας κατεύθυνση ήταν το : "Who Can Speak?" Επιστροφή στην προετοιμασία του Υλικού των...